Rechtsbijstand

Wat houdt rechtsbijstand in ?

Rechtsbijstand is een dienst die burgers toegang biedt tot de rechter en juridisch advies. 

In het kader van de rechtsbijstand worden de kosten en erelonen van de advocaat gedekt door de staat. 

Er zijn 2 soorten rechtsbijstand:

  • eerstelijnsbijstand (eerste advies)
  • tweedelijnsbijstand (aanduiding van een advocaat). 

 

 

Wie kan er rechtsbijstand krijgen?

De tussenkomst van de advocaat in de tweedelijnsrechtsbijstand is geheel of gedeeltelijk gratis, afhankelijk van de financiële situatie van de verzoeker. 

Volledig kosteloze rechtsbijstand:

  • alleenstaande met een netto maandinkomen van minder dan 1.026 €
  • samenwonende persoon met een netto maandinkomen in het huishouden dat lager is dan het ongrijpbare minimum, d.w.z. 1.317 €.

Gedeeltelijk gratis rechtsbijstand:

  • alleenstaande met een netto maandinkomen tussen 1.026 € en 1.317 €.
  • samenwonenden met een maandelijks netto-inkomen van 1.317 tot 1.607 euro in het huishouden

Opgelet, het inkomen van alle personen die onder één dak wonen, wordt gecumuleerd en alle inkomsten worden in aanmerking genomen, met inbegrip van de alimentatie- of onderhoudsbijdragen die de aanvrager of zijn gezinsleden ontvangen, maar met uitzondering van de gezinstoelagen. 

Aftrek per afhankelijke persoon: 188,22 euro vanaf 1 juli 2018. 

Bepaalde categorieën van personen genieten automatisch en volledig gratis rechtsbijstand op vertoon van documenten die hun situatie rechtvaardigen: 

  • Begunstigde van een sociale integratie-inkomen of sociale bijstand (OCMW's)
  • Begunstigde van de bedragen die als gegarandeerd inkomen aan senioren (ONP) worden uitgekeerd
  • Begunstigde van een inkomensvervangende toelage voor gehandicapten (met uitzondering van de integratietoelage) (DGPH- Zwarte Maagd)
  • Persoon met een kind ten laste waarvoor kinderbijslag wordt ontvangen
  • Sociale huurder die een minimumhuurprijs betaalt
  • Gedetineerde
  • Minderjarige
  • De geesteszieke in het kader van de procedure voorzien in de wet van 26 juni 1990 betreffende de bescherming van de geesteszieken die het voorwerp uitmaken van een lopende collectieve schuldenregeling of die een advocaat willen raadplegen om een dergelijke procedure in te leiden
  • De persoon met de buitenlandse nationaliteit, alleen met het oog op het indienen van een aanvraag tot regularisatie van het verblijf of het instellen van een beroep tegen een bevel om het grondgebied te verlaten
  • De persoon met een overmatige schuldenlast

Wat zijn de te verstrekken documenten?

Alle personen die tot een van deze categorieën behoren, moeten de onderstaande documenten overleggen (uiteraard afhankelijk van de categorie waartoe zij behoren), maar ook het ingevulde en ondertekende aanvraagformulier.

Zie

 

Catégories Appréciation de la situation Pièces probantes
Personne isolée

Gratuité totale : Revenus mensuels nets en dessous de 1.026 €.

Gratuité partielle : Revenus mensuels nets entre 1.026 € et 1.317 €.

Fournir au moins :

  • Certificat récent de composition de ménage.
  • Tout document attestant des revenus des 2 derniers mois et des moyens d’existence pour le demandeur, en ce compris le pécule de vacances et l'éventuelle prime de fin d'année.
  • Le dernier avertissement extrait de rôle pour le demandeur.

Validité : 2 mois.

Personne isolée avec personne à charge ou personne cohabitante

Gratuité totale : Revenus mensuels nets du ménage en dessous de 1.317 €, après déduction de 188,22 € par personne à charge.

Gratuité partielle : Revenus mensuels nets du ménage entre 1.317 € et 1.607 €, après déduction de 188,22 € par personne à charge.

Fournir au moins :

  • Certificat récent de composition de ménage.
  • Tout document attestant des revenus des 2 derniers mois et des moyens d’existence, en ce compris le pécule de vacances et l'éventuelle prime de fin d'année, pour le demandeur et les personnes majeures reprises sur la composition de ménage.
  • Le dernier avertissement extrait de rôle pour le demandeur et les personnes majeures reprises sur la composition de ménage.

Validité : 2 mois

 

Zo nodig kan het Bureau voor rechtsbijstand alle relevante informatie opvragen, met inbegrip van de laatste aanslagbiljet - om na te gaan of aan de voorwaarden voor toegang tot tweedelijnsrechtsbijstand en rechtsbijstand is voldaan. 

  • Een huishoudsamenstelling 
  • Bewijs van inkomen voor alle volwassen leden van het huishouden die de wettelijke leeftijd hebben bereikt. 
  • Bewijs van ontvangst of betaling van de inbrengende aandelen of van de betaling van de alimentatie. 
  • Documenten waaruit blijkt dat hij/zij in aanmerking komt voor volledige gratis toegang volgens een van de hierboven vermelde specifieke categorieën. 
  • Let op: deze documenten moeten minder dan twee maanden oud zijn. 

Behoudens in noodgevallen mag, bij gebrek aan bewijsstukken, geen aanwijzing worden gegeven. 

 

Wat u ook moet weten

Van de begunstigde van de gedeeltelijk kosteloze rechtsbijstand kan een gematigde voorziening (maximaal 125 euro) worden geëist.

De begunstigde van de rechtsbijstand kan ook geheel of gedeeltelijk kosteloos kosten in rekening worden gebracht indien de tussenkomst van de advocaat de begunstigde van de rechtsbijstand in staat heeft gesteld om bedragen te ontvangen die de betaling van een schadevergoeding rechtvaardigen. De wet (artikel 508/19 ter Ger.W.) bepaalt de voorwaarden waaronder een advocaat aanspraak kan maken op taxatie en de bedragen die hij kan vorderen.

De rechtsbijstand kan worden ingetrokken indien de begunstigde niet langer aan de voorwaarden voldoet (bijvoorbeeld indien zijn persoonlijke of administratieve situatie tijdens de procedure verandert) of indien hij of zij niet meewerkt aan de verdediging van zijn of haar belangen.

Advocaten zijn gebonden aan het beroepsgeheim bij de behandeling van een zaak in het kader van tweedelijnsrechtsbijstand.

Voor meer informatie: neem contact op met het Bureau voor Rechtsbijstand (BAJ) van de Luikse Orde van Advocaten.      

. Waar en wanneer zijn de wachtdiensten?

Wachtdiensten voor eerste raadpleging (eerstelijnsbijstand)
De aanduiding van een advocaat (tweedelijnsbijstand)